CÂY ĐA - Biểu Tượng Truyền Thống Của Làng Quê Việt Nam

    Share
    avatar
    duyen
    Admin
    Admin

    Tổng số bài gửi : 23098
    Join date : 09/06/2012

    default CÂY ĐA - Biểu Tượng Truyền Thống Của Làng Quê Việt Nam

    Bài gửi by duyen on Sat Jul 21, 2012 2:05 am

    CÂY ĐA - Biểu Tượng Truyền Thống Của Làng Quê Việt Nam

    Thu Hương (Sắc màu văn hoá)

    Từ bao đời nay, mỗi người Việt đều coi mái đình, cây đa như một biểu tượng của làng quê truyền thống. Ý nghĩa biểu tượng đầu tiên của cây đa là sự trường tồn, sức sống dẻo dai. Không phải ngẫu nhiên mà những bậc cao niên, những người đã có nhiều thành tựu ở một lĩnh vực nào đó thường được đồng nghiệp và xã hội coi là "cây đa, cây đề", biểu tượng cho sức làm việc quên mình, dẻo dai, cho sự tích lũy kiến thức phong phú.

    Cũng với ý nghĩa trường tồn ấy, cây đa xuất hiện trong ca dao như một nhân chứng của thời gian, chứng kiến những sự đổi thay của con người, của đất trời, đôi khi là cả một vòng đời người.

    Trǎm nǎm dầu lỗi hẹn hò
    Cây đa bến cũ con đò khác đưa.
    Cây đa cũ, bến đò xưa
    Bộ hành có nghĩa nắng mưa cũng chờ

    Hầu như làng quê truyền thống ở Bắc Bộ nào cũng có những cây đa cổ thụ thường ở đầu làng, cuối làng, giữa làng và ở bên cạnh các di tích. Cuộc sống sinh hoạt của làng diễn ra sôi động xung quanh gốc đa. Với người dân quê, gốc đa là nơi bình đẳng nhất, không có sự phân biệt ngôi thứ.

    Không tiền ngồi gốc cây đa
    Có tiền thì hãy lân la vào hàng

    Gốc đa là nơi trẻ nhỏ nô đùa, thỏa thích nhặt búp, hái lá, chơi những trò chơi dân gian. Gốc đa cũng là nơi dân làng ngồi nghỉ chân sau những giờ lao động mệt nhọc, trước khi về làng hoặc đi khỏi làng. Gốc đa còn là nơi hẹn hò của trai gái:

    Em đang dệt vải quay tơ
    Bỗng đâu có khách đưa thơ tới nhà
    Hẹn giờ ra gốc cây đa
    Phượng hoàng chả thấy thấy gà buồn sao.

    Không chỉ có vậy, cây đa làng Việt còn là biểu tượng tâm linh của con người. Trong làng, cây đa có mặt ở nhiều vị trí khác nhau nhưng hầu như nó không vắng bóng ở các di tích, đặc biệt là đình chùa. Tục ngữ có câu:

    "Thần cây đa, ma cây gạo, cú cáo cây đề"

    Hay:

    "Cây thị có ma, cây đa có thần"

    Cây đa xanh tốt tỏa bóng làm cho các di tích trở nên linh thiêng hơn, con người khi bước đến di tích cũng cảm thấy được thư thái hòa đồng hơn với thiên nhiên. Cây đa được coi là nơi ngự trị của các thần linh dân dã và các linh hồn bơ vơ. Cây đa nào càng già cỗi, càng xù xì, rậm rạp thì càng gắn bó với thần linh. Gốc đa ở các di tích thường được dân chúng thắp hương chung để tỏ lòng tôn kính các vị thần linh dân dã hoặc cầu cho những linh hồn bơ vơ về nương nhờ lộc Phật không đi lang thang quấy nhiễu dân làng.

    Như vậy, cây đa luôn là biểu tượng đẹp với hầu hết các ý nghĩa chuẩn mực của biểu tượng: vừa hiện hữu, vừa tiềm ẩn, huyền bí, vừa mang hơi thở cuộc sống, vừa mang đậm yếu tố tâm linh. Phải chǎng chính sự kết hợp này đã tạo nên biểu tượng cây đa có sức sống bền lâu trong vǎn học dân gian, vǎn thơ bác học và trong tâm hồn mỗi con người Việt Nam.










      Hôm nay: Mon Nov 20, 2017 1:04 am